The Faroe Islands are among the world’s richest countries. For centuries, the foundations of our welfare society have been laid through hard work, solidarity, and respect for the generations who came before us—and those who will come after.

When you are born into a prosperous society built by earlier generations, it is easy to take welfare and security for granted. Yet the torch has now been passed to us who live on these islands today. Our task is to develop our society—now and into the future. The question is: how do we do that well?

We Have Strong Resources — but We Need Foresight
We hold strong cards. The Faroe Islands have deep human capital, and we are also blessed with rich natural resources. Over time, we have developed the ability to adapt—and to break new ground. We also carry significant spiritual and cultural capital. In other words, the foundations are strong.

But we must not assume that a rich and secure society will simply continue on its own. A key condition for progress is leadership: good, courageous leaders with foresight across every sector—especially at the very top, in Government, in Parliament, and in our municipalities.

What Is Strategic Foresight?
The future is open. It is not carved in stone. That means we can help to create it and shape it—starting today. We can choose to create, rather than merely react to what happens. That is the heart of strategic foresight.

Strategic foresight is the capability to navigate uncertainty, consider several plausible futures, and make well-grounded decisions. It belongs to the field of futures studies—a comparatively young discipline that is earning growing recognition.
The point is straightforward: we must prepare properly for what lies ahead. And we must work in a systematic way with uncertainty, megatrends, and emerging opportunities. When we think long-term, we make better decisions in the present.

Foresight should be prioritised and continually developed as a capability. This applies to public authorities (national and municipal), to business and industry, and to society as a whole. And for each of us as individuals, foresight helps us to recognise risks and opportunities in good time—and to make better choices.

Megatrends in the Faroe Islands
At a societal level, there are clear megatrends that the Faroe Islands should build into policymaking and the development of our society. Here are five examples:

• Demographic change
• Climate change
• Sustainability
• Technological development (especially artificial intelligence)
• Uncertainty and shifts in the international order

These megatrends hold both threats and opportunities—so we must engage with them deliberately and with a long horizon. The aim is to strengthen our society and create a sustainable future for our country.

Foresight in the Political System
Parliament and Government can work far more strategically, and with far greater foresight, to secure welfare and progress for everyone in the Faroe Islands—particularly in a world that is changing and increasingly unstable. If we simply allow things to happen and become spectators on the international stage, we will miss countless opportunities.

Finland—often a top performer in OECD comparisons—has, for more than 30 years, had a standing Committee for the Future in Parliament. It sheds light on opportunities and threats that matter to Finnish society. This creates real value and helps ensure that legislation and policymaking are more future-based and more resilient.
We could learn a great deal from that. Why not establish a Future Committee in the Faroese Parliament? And within Government, it would be wise to set up a dedicated foresight unit as part of the Prime Minister’s Office.

Lasse Jonasson of the Copenhagen Institute for Futures Studies captures both the societal need and the value of long-term thinking:

“Encouraging a shift towards long-term thinking can help societies better prepare for future challenges, ensuring more sustainable and equitable growth. This shift is crucial for addressing the slow-burning issues that short-term policies typically overlook.”

Bringing Past, Present, and Future Together
We often divide time into three: past, present, and future. Strategic foresight is clearly concerned with the future—with vision and direction—but it is not detached from the past or the present.
We should learn from history, tradition, and the experiences gained over time. And we need clear insight into the present, along with a basic understanding of the dynamics that influence and shape our society today. Good strategic work brings these time horizons together. It draws on what we have learnt from the past, what we see in the present, and what we can imagine about the future—so that we can create value and make a difference for individuals, organisations, and society as a whole.

The Future and Hope
Strategic foresight is not about predicting one fixed future that we cannot influence. It begins with a simple truth: there is not just one future—there are multiple possible futures. That means there is a space of possibilities, and we can shape what comes next on the basis of a vision of a desired future state.

That is why hope and strategic foresight belong together. Hope is a foundation for human drive and thriving. A foresight-based approach illuminates the space of possibilities: it is not only possible, but also worth striving for, to co-create a brighter future. And we can do that through strategic tools and a mindset marked by humility, cooperation, and curiosity.

As we step into a new year, this is a good moment to pause and reflect—on what has been, on where we are now, and on where we are heading. There is wisdom in setting bold goals with foresight, and in working towards them, step by step.

Those who came before us built this country. Now it is our turn to shape what comes next—today and into the future. So how do we build our nation? With foresight and hope.

Rúni Rasmussen

Sources and relevant material:

Angela Wilkinson: Strategic Foresight Primer. European Political Strategy Centre, 2017.

Inter-Parliamentary Union: How Committees of the Future address emerging challenges. IPU, 2025.

Lasse Jonasson: How to leverage foresight to address the transformational challenges ahead? World Economic Forum, 2024.

Patricia Lustig: Strategic Foresight. Learning from the Future. Triarchy Press, 2017.

Føroyar eru eitt av heimsins ríkastu londum. Í øldir er grundarlag lagt fyri okkara vælferðarsamfelagi við hørðum arbeiði, samanhaldi og við virðing fyri undanfarnum og komandi ættarliðum.

Tað er lætt at taka vælferð tryggleika fyri givið, tá ein er føddur inn í eitt ríkt samfelag, sum undanfarin ættarlið hava bygt. Men kyndilin er latin okkum, sum nú liva á hesum oyggjum. Okkara lutur er at menna samfelagið í dag og í framtíðini. Men hvussu gera vit tað?

Tilfeingið er ríkt, men framskygni skal til
Vit hava góð kort á hondum. Í Føroyum er eitt ríkt menniskjaligt tilfeingi, og náttúrutilfeingið er somuleiðis ríkt. Og vit hava ment førleikar at tillaga okkum og at bróta upp úr nýggjum. Og vit hava ein ríkan andaligan og mentanarligan kapital. So grundarlagið er gott.

Men vit mugu ikki taka fyri givið, at vit eisini í framtíðini hava eitt ríkt og trygt samfelag. Ein grundfyritreyt fyri at menna samfelagið er, at vit hava góðar, djarvar og framskygdar leiðarar á øllum økjum, ikki minst í ovasta lagnum. Í Landsstýri, Løgtingi og kommunum.

Hvat er strategiskt framskygni?
Framtíðin opin. Hon er ikki rist í stein, og tí kunnu vit vera við til at skapa og mynda hana í dag. Vit kunnu skapa hana heldur enn bert at reagera upp á tað, sum hendir. Hetta er kjarnin í strategiskum framskygni.

Strategiskt framskygni er ein førleiki at arbeiða við møguleikarúmum, óvissum og avgerðum. Strategiskt framskygni er partur av framtíðafrøði (en: futures studies), sum er lutfalsliga nýtt fakøki, sum verður alsamt meira virt. Ásannað verður, at neyðugt er at fyrireika seg væl til framtíðina. Og neyðugt er at arbeiða skipað við óvissum, risarákum (megatrends) og møguleikum. Við at hugsa langskygt, kunnu vit taka betri avgerðir í dag.

Framskygni skal raðfestast og er ein førleiki, sum støðugt eigur at verða mentur. Hetta er galdandi fyri myndugleikar (land og kommunur), vinnulív og samfelagið sum heild. Og fyri okkum einstaklingar kann framskygni hjálpa okkum at síggja í tøkum tíma vandar og møguleikar, og eisini hjálpir framskygni at taka betri avgerðir.

Risarák í Føroyum
Á samfelagsstigi er nøkur greið risarák, sum vit í Føroyum eiga avgjørt at taka við í politikksmíð og menningina av samfelagnum. Her eru fimm dømi um risarák:
• Broytt fólkasamanseting
• Veðurlagsbroytingar
• Burðardygd
• Tøknimenning (serliga vitlíki)
• Óvissur og broytingar í altjóða skipanini

Hesi risarák rúma bæði hóttanum og møguleikum — og tí mugu vit arbeiða skipað og langskygt við teimum. Endamálið er at menna samfelagið og skapa eina burðardygga framtíð fyri okkara land.

Framskygni í politisku skipanini
Løgtingið og Landsstýrið kunnu arbeiða nógv meira strategiskt og framskygt við atliti at tryggja vælferð og framgongd fyri øll í Føroyum í einum broyttum og óstøðugum heimi. Um vit lata standa til og bert gerast áskoðarar á altjóða pallinum, fara óteljandi møguleikar aftur við borðinum.

Í Finlandi, sum vanliga er toppskorari í fleiri OECD-uppgerðum, hevur tjóðartingið í meira enn 30 ár havt eina fasta framtíðanevnd, sum varpar ljós á møguleikar og hóttanir, sum eru viðkomandi fyri finska samfelagið. Hetta skapar stórt virði og er við til at gera lógarsmíð og politikksmíð framtíðagrundað og meira haldført. Hesum kundi vit avgjørt lært nakað av! Hví ikki seta eina Løgtingsins framtíðanevnd? Og í Landsstýrinum hevði verið skilagott at stovna eina framskygniseind (foresight unit) sum part av Løgmansskrivstovuni.

Lasse Jonasson frá Copenhagen Institute for Futures Studies lýsir her væl samfelagstørvin og nyttuna av langskygni:

“At eggja til eitt skifti móti langtíðarhugsan kann hjálpa samfeløgum at fyrireika seg betur til framtíðaravbjóðingar og tryggja ein meira burðardyggan og rættvísan vøkstur. Hetta skiftið er avgerandi í at handfara tær spakuliga vaksandi avbjóðingarnar, sum stuttskygdur politikkur vanliga ikki gevur sær far um.”

At brúka fortíð, nútíð og framtíð
Vanligt er at býta tíðir í trý: fortíð, nútíð og framtíð. Strategiskt framskygni snýr seg um framtíðina, um visjónera hugsan, men strategiskt framskygni er ikki leyst av fortíð og nútíð. Vit eiga at læra av søguni, siðvenju og teimum royndum, sum eru gjørdar ígjøgnum tíðina. Og tað merkir eisini, at vit hava innlit í nútíðina og eina grundleggjandi fatan av teimum dynamikkum, sum ávirka og mynda nútíðina. Búgvið strategiskt og framskygt arbeiði sameinir og brúkar vitan úr fortíðini, nútíðini og framtíðini til at skapa virði og gera mun fyri einstaklingar, organisatiónir og alt samfelagið.

Framtíð og vón
Strategiskt framskygni snýr seg um framtíðina, ikki um eina ávísa framtíð, sum vit ikki kunnu gera nakað við. Arbeitt verður við støði í teirri grundfatan, at tað finst ikki ein ávís føst framtíð, men at tað eru fleiri møguligar framtíðir, framtíðir í fleirtali. Hetta merkir, at tað finst eitt møguleikarúm, fleiri alternativar framtíðir, og at tað ber til at mynda og skapa framtíðina við støði í einari visjón, einari ynsktari framtíðarstøðu.

Tí hoyra vón og strategiskt framskygni neyvt saman. Vón er eitt grundkor fyri lívsdrivi og menning hjá menniskjum. Hesin framskygdi arbeiðsháttur varpar ljós á møguleikarúm, at tað er ikki bara møguligt, men eisini ynskiligt at samskapa eina bjartari framtíð. Og at hetta er møguligt við strategiskum amboðum og hugsanarhátti, sum er grundaður á eyðmjúkleika, samstarv og forvitni.

Nú vit stíga inn í eitt nýtt ár, er hetta gott høvi at steðga á og grunda á tað, sum farið er, støðuna júst nú og á framtíðina. Tað er vísdómur at seta sær djørv og framskygd mál og at arbeiða fram ímóti teimum, stig fyri stig.

Okkara forfedrar hava bygt hetta land, og vit byggja víðari í dag og í framtíðini. Hvussu byggja vit okkara land? Mítt boð er, at vit byggja land við framskygni og vón.

Rúni Rasmussen

Keldur og viðkomandi tilfar

Angela Wilkinson: Strategic Foresight Primer. European Political Strategy Centre, 2017.

Inter-Parliamentary Union: How Committees of the Future address emerging challenges. IPU, 2025.

Lasse Jonasson: How to leverage foresight to address the transformational challenges ahead? World Economic Forum, 2024.

Patricia Lustig: Strategic Foresight. Learning from the Future. Triarchy Press, 2017.

Rúni Rasmussen

Fyrr í ár komu út úrslitini frá einari sera umfatandi spurnakanning í Arbeiðsumhvørvi í Føroyum (juni 2024), 292 síður. Hetta er úrslit av spurnakanning av arbeiðsumhvørvi, heilsu og trivnaði hjá arbeiðstakarum í Føroyum. Kanningin er sera umfatandi og gevur sera gott innlit í eina røð av týdningarmiklum evnum og úrslitum, sum eru gullverd hjá leiðarum og øðrum at taka til síni í leiðslu- og organisatiónsarbeiði. Kanningin er tann fyrsta av sínum slagi millum føroyskar arbeiðstakarar. Kanningin útvegar nýggja vitan um arbeiðsumhvørvið í Føroyum.

Kanningin vísir m.a., at yngri arbeiðstakarar í Føroyum hava størri avbjóðingar við sálarligum, sosialum, og likamligum arbeiðsumhvørvi enn teir eldru. Yngri arbeiðstakarar stríðast meira við likamligt arbeiðsumhvørvi, arbeiðspínu og sjúkufráveru enn teir eldru. Starvsbólkar innan “Annað handaligt arbeiði” og líknandi eru mest tyngdir, bæði sálarliga og likamliga. Kvinnuligir arbeiðstakarar eru meira útsettir fyri neiligari atferð og kensluligum krøvum enn menn. Úrslitini í kanningini benda á, at eitt gott arbeiðsumhvørvi minkar um líkindi fyri tunglyndi og sjúkufráveru, meðan neilig atferð økir um hesi.

Kanningin er gjørd í einum samstarvi millum Det Nationale Forskningscenter for Arbejdsmiljø, Deildina fyri Arbeiðs- og almannaheilsu og Fróðskaparsetur Føroya. Allir føroyskir arbeiðstakarar, sum vóru eldri enn 18 ár, tá spurnakanningin byrjaði, vórðu bjóðaðir at luttaka í spurnakanningini. 9.420 fólk svaraðu, so her er talan um eitt sera stórt dátugrundarlag. Í kanningini verður samanborið við donsk tøl.

Í kanningini bleiv spurt um 38 ymiskar dimensjónir av psykososiala arbeiðsumhvørvinum, sum blivu bólkað hesi sjey yvirskipaðu økini:

Hvussu arbeiðið er skipað
– Krøv í arbeiðinum
– Samstarv
– Leiðsla
– Broytingar
– Neilig atferð
– Trivnaður

Harafturat hava vit spurt um ymiskar dimensjónir av arbeiðsumhvørvinum innan hesi
øki:

– Likamligt arbeiðsumhvørvi
– Evnafrøðiligt arbeiðsumhvørvi
– Larmur og ristingar
– Arbeiðsóhapp og trygd
– Heilsa og arbeiðsførleiki

Eg havi niðanfyri endurgivið nakrar niðurstøður úr kanningini, tikið úr samanumtøkuni (s. 11-24). Fyri at fáa eina heildarfatan av høvuðsúrslitunum, er neyðugt at lesa allan samandáttin, og sjálvandi fæst eitt neyvari innlit við at lesa alla útgávuna.

Endurgevingar úr frágreiðingini:

Sum heild benda úrslitini á, at yngru arbeiðstakararnir í Føroyum meta arbeiðsumhvørvið og heilsuna verri enn eldruarbeiðstakararnir, ið meta sítt arbeiðsumhvørvi jaligari.

Psykososialt arbeiðsumhvørvi og trivnaður

Úrslitini benda á, at minni munur er á, hvussu danskir og føroyskir svarpersónar meta ymiskar faktorar í mun til leiðslu. Tó benda úrslitini á, at føroyskir svarpersónar meta hvussu arbeiðstakarin tekur lut á arbeiðsplássinumat vera munandi lægri enn danskir svarpersónar.

Kanningin vísir harumframt, at útbreiðslan av neiligari atferð er størri millum svarpersónar úr Føroyum enn úr Danmark. Henda størra útbreiðslan sæst innan fyri harðskap, hóttanir, happing, kynsliga happing og mismun/vánaliga viðferð. Grundað á hesi úrslit kann tað sostass koma óvart á, at svarpersónarnir úr Føroyum sum heild siga frá betri trivnaði í arbeiðinum enn svarpersónarnir úr Danmark – hetta ger seg serliga galdandi fyri stigarnar hvussu arbeiðstakarin tekur lut í arbeiðsplássinum, nøgdsemi við arbeiðið, strongd og tvídráĴir millum arbeiðslív og heimalív.

Endaliga benda úrslitini á, at arbeiðstakarar í ‘Leiðsluarbeiði’ uppliva hægri krøv í arbeiðinum viðvíkjandi arbeiðsmongd, kognitiv krøv og markleyst arbeiði samanborið við hinar starvsbólkarnar í kanningini. Úrslitini í kanningini benda harumframt á, at kvinnuligir arbeiðstakarar uppliva fleiri kenslulig krøv í arbeiðinum og krøv um at fjala kenslur enn mannligir arbeiðstakarar. Úrslitini benda somuleiðis á, at kvinnur í hægri mun føla seg strongdar enn menn.

Úrslitini benda harumframt á, at psykososiala arbeiðsumhvørvið og trivnaðurin er ymiskur, serstakliga upp á tvørs av aldursbólkum í kanningini. Úrslitini benda á, at yngri svarpersónar í kanningini uppliva at hava fleiri avbjóðingar í sambandi við Hvussu arbeiðið er skipað og í arbeiðinum sum heild, tí yngri svarpersónar hava týðiliga verri stigatal á stigunum uppliving av meining í arbeiðinum, hugbinding í arbeiðinum, strongd, nøgdsemi við arbeiðið, nøgdsemi í mun til sálarliga arbeiðsumhvørvið og tvídráttir millum arbeiðslív og heimalív. Øvut hesum benda úrslitini á, at støðan týðiliga er øðrvísi hjá teimum eldru arbeiðstakarunum yvir 65 ár, ið sum heild meta psykososiala arbeiðsumhvørvið og trivnaðin jaliga (sí talvu 1).

Tá hugt verður eftir úrslitunum um neiliga atferð, vísa hesi fyrst og fremst, at hóttanir er tann av neiligu gerðunum, ið oftast kemur fyri hjá arbeiðstakarum í Føroyum (sí talvu 2). Harnæst benda úrslitini á, at kvinnuligir arbeiðstakarar í Føroyum yvirskipað eru meira útsettar fyri neiligari atferð enn mannligir arbeiðstakarar, serstakliga tá tað ræður um hóttanir, harðskap, kynsliga happing og mismun/vánaliga viðferð. Úrslitini benda eisini á, at yngri arbeiðstakarar oftari eru fyri neiligari atferð á arbeiðsplássinum enn eldri arbeiðstakarar.

Likamligt arbeiðsumhvørvi

Tá likamliga arbeiðsumhvørvið verður samanborið upp á tvørs av bólkum í kanningini, benda úrslitini á, at likamliga arbeiðsumhvørvið er tyngst hjá hesum starvsbólkum: ’Tænastu- og søluarbeiði’, ‘Arbeiði innan landbúnað, skógrøkt og fiskiskap’, ‘Handverkaraarbeiði’, ‘Operatør- og monteringsarbeiði umframt flutningsarbeiði’ og ‘Annað handaligt arbeiði’, meðan likamliga arbeiðsumhvørvið sýnist at vera minni tyngjandi hjá starvsbólkum sum ‘Leiðsluarbeiði’, ‘Arbeiði, treytað av vitan á høgum støði’ og ‘Vanligt kontór- og kundatænastuarbeiði’ (sí talvu 3).

Harumframt benda úrslitini á, at yngri arbeiðstakarar eru meira tyngdir av teirra likamliga arbeiðsumhvørvi enn eldri arbeiðstakarar. Hetta er serliga galdandi fyri svarpersónar undir 25 ár, men sýnist eisini at gera seg galdandi fyri svarpersónar í aldrinum 25 til 34 ár. Sí talvu 3.

Arbeiðsóhapp og trygd

Úrslitini innan fyri hetta økið benda serliga á avbjóðingar hjá arbeiðstakarum í ‘Annað handaligt arbeiði’, tí hesi úrslit vísa á vánaligt trygdarumhvørvi og at parturin av svarpersónum, sum hevur verið fyri minst einum arbeiðsóhappi er munandi størri í hesum starvsbólki samanborið við føroysku svarpersónarnar sum heild.

Heilsa og arbeiðsføri

Úrslitini benda eisini á, at tey yngru siga seg hava verri heilsu enn hinir aldursbólkarnir í kanningini.

Harumframt benda úrslitini á, at ein størri partur av arbeiðstakarum yngri enn 34 ár uppliva pínu í arbeiðinum vikuliga, meðan teir elstu arbeiðstakararnir í minni mun siga frá um pínu í arbeiðinum. Úrslitini benda harumframt á, at ein størri partur av svarpersónum yngri enn 25 ár uppliva, at pína avmarkar tey í arbeiðinum, meðan svarpersónarnir eldri enn 65 ár í minni mun uppliva at vera avmarkað vegna pínu.

Innan økið Heilsufremjandi tilboð benda úrslitini á, at danskir arbeiðstakarar í eitt sindur størri mun taka ímóti heilsufremjandi tilboðum frá arbeiðsgevaranum, burtursæð frá
rørslutilboðum har bert lítil munur er á bólkunum.

Samanber man úrslitini fyri sjúkufráveru upp á tvørs av bólkunum í kanningini, benda úrslitini á, at kvinnuligir arbeiðstakarar úr Føroyum í miðal hava uml. tveir fleiri sjúkudagar enn mannligir arbeiðstakarar. Harnæst peika úrslitini á, at arbeiðstakararnir yngri enn 25 ár hava næstan dupult so nógvar sjúkudagar enn arbeiðstakarar eldri enn 65 ár. Til endans benda úrslitini á, at sjúkufráveran er hægst innan fyri starvsbólkarnar ’Annað handaligt arbeiði’ og ’Arbeiði innan landbúnað, skógrøkt og fiskiskap’.

Til endans benda úrslitini á, at tað er ein størri partur av arbeiðstakarum í ’Annað handaligt arbeiði’ og ’Tænastu- og søluarbeiði’, sum hava ábendingar um tunglyndiseyðkenni samanborið við hinar starvsbólkarnar í kanningini. Her vísa úrslitini eisini, at tað eru fægst í starvsbólkunum ’Leiðsluarbeiði’ og ’Arbeiði, ið er treytað av vitan á hægsta støði’ við ábendingum um tunglyndiseyðkenni (sí talvu 3).

Tað sæst týðiliga, at teir yngstu arbeiðstakararnir í Føroyum uppliva partar av bæði sálarliga og sosiala arbeiðsumhvørvinum at vera meira tyngjandi enn eldru arbeiðstakararnir, men eisini innan øki av likamliga og evnafrøðiliga arbeiðsumhvørvinum umframt heilsu og arbeiðsførleika, eru tað yngru arbeiðstakararnir, sum eru mest tyngdir. Úrslitini geva harumframt greiðar ábendingar um arbeiðsumhvørvið og heilsuna upp á tvørs av starvsbólkum. Sum heild eru tað serliga starvsbólkar sum ’Annað handaligt arbeiði’ og ’Operatør- og monteringsarbeiði umframt flutningsarbeiði’, sum eru tyngdir innan eina røð av økjum, ið hava týdning fyri arbeiðsumhvørvið.

Samanhangir millum arbeiðsumhvørvi og heilsu

Greiningarnar vísa millum annað, at svarpersónar, sum svara, at tey hava eitt ’gott’ psykososialt arbeiðsumhvørvi minni sannlíkt siga seg hava tunglyndiseyðkenni og sjúku-fráveru. Harafturímóti vísa úrslitini, at um mann hevur verið fyri neiligari atferð í arbeiðinum, so hevur mann eisini í størri mun lyndi til at siga frá fleiri tunglyndiseyðkennum og hægri sjúkufráveru.

***
Leiðarar á øllum stigum, HR-fólk, granskarar, trygdarumboð, myndugleikar, starvsfólk og onnur hava við hesi frágreiðing fingið virðismikla vitan um arbeiðsumhvørvið í Føroyum.

Vónandi verður vitanin av mongum brúkt til at betra um øll arbeiðsumhvørvini í okkara landi og harvið betra um heilsu og trivnað hjá túsundtals starvsfólkum.

Øll kanningin kann lesast her.

Rúni Rasmussen

Tann skjótasti vegurin til at røkka fleiri málum er at røkka einum máli í senn” Mozart

Vit liva í einum heimi, har stórt fokus er á at skapa úrsliti og at blíva effektivari. Men í okkara denti á úrslit gloyma vit ofta, at fyritreytin fyri at skapa úrslit er førleikin at halda fokus.

Internetið, Facebook, snildfonin, høga ferðin í gerandisdegnum kunnu lætt órógva og stjala tað fokus, sum skal til fyri at vera effektivur í arbeiðinum og at røkka persónligum málum.

At fokus og málsetan skal til fyri at skapa úrslit, er ikki bert eitt uppáhald. Nógv er granskað í atferð, sum førir til størri effektivitet. Fleiri kanningar vísa, at førleikin at halda fokus er sera týdningarmikil fyri at skapa úrslit.

Nógv halda, at multitasking (at gera fleiri ting samstundis) er vegurin til fleiri og betri úrslit. Her skulu vit vera varin. Sjálvandi er multitasking neyðug og góð í nøkrum førum. Men um multitasking gerst okkara høvuðsarbeiðsháttur, er stórur vandi fyri lægri effektiviteti, at vit t.d. ikki fanga týðandi upplýsingar og at fleiri mistøk verða gjørd.

Kendi sálarfrøðinguirn Daniel Coleman vísir í bók síni Focus á, førleikin at halda fokus hevur størri týdning fyri avrik enn t.d. IQ og sosial bakgrund. Coleman grundgevur fyri, at fokus drívur tað, sum er framúrskarandi. Tað er fokus, sum ger munin.

At halda fokus er stór avbjóðing hjá nógvum, bæði í arbeiðslívi og privatlívi. Tað eru ofta so nógv órógvandi mál og viðurskifti, ið so lætt kunnu stjala fokus og leiða okkum frá tí, sum vit skulu gera ella hava sett okkum fyri at gera. Tað er ein beinhørð kapping um okkara uppmerksemi, eittnú frá óendaligum uppsløgum, lýsingum og innbjóðingum á sosialum miðlum.

Økt fokus kemur ikki av sær sjálvum. Ein má arbeiða við sær sjálvum fyri at blíva betri til at fokusera. Hetta arbeiði gevur meining, tí tað førir við sær, at fleiri mál verða rokkin og úrslit skapt, og persónligt nøgdsemi er eisini ein týðandi vinningur. Øktur førleiki at fokusera kann venjast og mennast.

Her eru nøkur ráð til at blíva betri til at fokusera og loysa uppgávur:

• Skriva ein lista við uppgávum og málum í raðfesting. Royn at loysa eina uppgávu í senn. Strika út, tá uppgáva er loyst ella mál eru rokkin.

• Løna tær sjálvum, tá uppgáva er loyst ella tú hevur arbeitt sera fokuserað í t.d. ein tíma. Tað kann t.d. vera ein koppur av kaffi. Slíkar sjálvlønir kunnu gera stóran mun í gerandisdegnum.

• Til tín, sum hevur arbeiði, har teldupostar fylla nógv: Ikki kanna teldupost alla tíðina! (um hetta ikki er alneyðugt) Tað er sera ineffektivt at taka ímóti teldupostum, meðan tú arbeiðir við uppgávu, sum krevur stórt fokus.

• Far í holt við tær truplastu uppgávurnar, tá ið tú ert best fyri. Fyri fleiri er besta løtan at halda fokus um morgunin. Tað týdningarmesta er, at tú finnur tær tíðir, har tú ert best fyri.

• Tryggja tær, at títt umhvørvi (t.d. skrivstovan) stuðlar undir øktum fokusi. Hugsa um ljós, ljóð, borð, stól, myndir v.m. Undirmet ikki týdningum av einum stimbrandi umhvørvi!

Halt fokus, tí fokus ger munin og ger teg effektivari!