{"id":229,"date":"2013-12-27T23:26:05","date_gmt":"2013-12-27T23:26:05","guid":{"rendered":"https:\/\/leidsla.fo\/sjalvleidsla\/"},"modified":"2026-03-29T00:19:33","modified_gmt":"2026-03-29T00:19:33","slug":"sjalvleidsla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/leidsla.fo\/en_gb\/sjalvleidsla\/","title":{"rendered":"Sj\u00e1lvlei\u00f0sla"},"content":{"rendered":"

\\”Ta\u00f0, sum er t\u00fddningarmiki\u00f0 er sj\u00e1ldan \u00e1trokandi, og ta\u00f0, sum er \u00e1trokandi, er sj\u00e1ldan t\u00fddingarmiki\u00f0\\”<\/strong> (Dwight D. Eisenhower)<\/p>\n

Vit munnu \u00f8ll vi\u00f0urkenna, at ta\u00f0 er ein st\u00f3r avbj\u00f3\u00f0ing at ra\u00f0festa, seta m\u00e1l og r\u00f8kka teimum. Og tey flestu eru samd um, at ta\u00f0 er t\u00fd\u00f0andi at seta m\u00e1l fyri at skapa g\u00f3\u00f0 \u00farslit. Vit vilja \u00f8ll avrika og skapa vir\u00f0i; gera ein mun. Hetta kemur ikki av s\u00e6r sj\u00e1lvum. M\u00e1lsetan, tilr\u00e6ttalegging og disiplin skal til.<\/p>\n

Ofta fara vit beinlei\u00f0is til uppg\u00e1vurnar, sum vit halda skulu loysast her og n\u00fa, og arbei\u00f0a \u00ed teirri tr\u00fagv, at vit veruliga avrika n\u00f3gv. Men avrika vit veruliga n\u00f3gv, um t\u00e6r uppg\u00e1vurnar og m\u00e1lini, sum vit loysa, ikki hava grundarlag \u00ed grei\u00f0um m\u00e1lum?<\/p>\n

Lat meg taka eitt d\u00f8mi um eina arbei\u00f0sst\u00f8\u00f0u, sum fleiri kenna til. T\u00fa kemur til arbei\u00f0is m\u00e1namorgun, og ta\u00f0 fyrsta, i\u00f0 t\u00fa gert, er at svara teldupostum, ofta \u00ed teirri ra\u00f0fylgju, teir eru m\u00f3ttiknir. Og vit kunnu hava eina kenslu av, aftan\u00e1 at hava svara\u00f0 15 teldupostum, at vit hava veruliga gj\u00f8r naka\u00f0 til nyttu. Men hava vit ta\u00f0? Lati\u00f0 okkum ste\u00f0ga \u00e1 og hugsa um, hvat ta\u00f0 er, sum hendir \u00ed nevndu st\u00f8\u00f0u.<\/p>\n

T\u00e1 i\u00f0 t\u00fa byrjar m\u00e1namorgun vi\u00f0 at svara teldupostum uttan st\u00f8\u00f0i \u00ed m\u00e1lum og tilr\u00e6ttalegging, so letur t\u00fa onnur st\u00fdra t\u00ednum arbei\u00f0i. Hugsa um hetta! Ta\u00f0 er ikki t\u00fa, men tey, i\u00f0 hava sent teldupostarnar, sum st\u00fdra t\u00ednum arbei\u00f0i. Ta\u00f0 er r\u00e6ttiliga h\u00f8pisleyst. Ta\u00f0 er t\u00fa, og ikki onnur, sum skulu st\u00fdra og skipa t\u00edtt arbei\u00f0i. Vit mugu hava yvirskipa\u00f0 og \u00edt\u00f8kilig m\u00e1l, og s\u00ed\u00f0an skipa m\u00e1na\u00f0irnar, vikurnar og dagarnar vi\u00f0 st\u00f8\u00f0i \u00ed teimum. Ta\u00f0 er ikki l\u00e6tt at skipa s\u00edtt arbei\u00f0i. Eg veit. Allir lei\u00f0arar hava hesa felags avbj\u00f3\u00f0ing: Hv\u00f8rji eru m\u00e1lini, og hvussu skipi eg \u00edt\u00f8kiliga m\u00edtt arbei\u00f0i til tess at r\u00f8kka teimum?<\/p>\n

Sj\u00e1lvlei\u00f0sla er tann t\u00fddningarmiklasta og tann truplasta lei\u00f0slan. Um vit skulu lei\u00f0a onnur, mugu vit fyrst lei\u00f0a okkum sj\u00e1lv. T\u00fa kanst ikki v\u00edsa vegin og ganga \u00e1 odda, um\u00a0 t\u00fa ikki megnar at lei\u00f0a teg sj\u00e1lvan.<\/p>\n

Ta\u00f0 er einki fullkomi\u00f0 ambo\u00f0 t\u00f8kt til t\u00ed\u00f0arst\u00fdring og sj\u00e1lvlei\u00f0slu. Men ta\u00f0 eru fleiri g\u00f3\u00f0 ambo\u00f0.<\/p>\n

Ta\u00f0 t\u00fddningarmesta er, at t\u00fa br\u00fakar ambo\u00f0, sum hj\u00e1lpa t\u00e6r at st\u00fdra t\u00ed\u00f0ini og uppg\u00e1vunum og betra um t\u00edna sj\u00e1lvlei\u00f0slu.<\/p>\n

Amerikanski forsetin Dwight D. Eisenhower (1890-1969) var upphavsma\u00f0ur til eitt v\u00e6l kent og sera hent ambo\u00f0 til at st\u00fdra t\u00ed\u00f0ini \u00ed mun til tey ymisku m\u00e1lini og virksemini. Ambo\u00f0i\u00f0 ver\u00f0ur ofta nevnt Eisenhower-matrisan.<\/p>\n

Eisenhower-matrisan s\u00e6r solei\u00f0is \u00fat:<\/p>\n

<\/p>\n

Matrisan er b\u00fdtt sundur \u00ed f\u00fdra f\u00fdrhyrningar. Hv\u00f8r f\u00fdrhyrningur er ein b\u00f3lking av m\u00e1lum og virksemum \u00ed mun til t\u00fddning og t\u00ed\u00f0. \u00cd f\u00fdrhyrningi 1 eru m\u00e1l, sum hava st\u00f3ran t\u00fddning og hava skund. \u00cd f\u00fdrhyrningi 2 eru m\u00e1l, sum hava st\u00f3ran t\u00fddning, men tey eru ikki \u00e1trokandi. \u00cd f\u00fdrhyrningi 3 eru m\u00e1l, sum ikki hava serligan t\u00fddning, men sum eru \u00e1trokandi. \u00cd f\u00fdrhyrningi 4 eru m\u00e1l, sum ikki hava t\u00fddning og sum ikki hava skund.<\/p>\n

Ta\u00f0 t\u00fddningarmiklasta er at arbei\u00f0a vi\u00f0 m\u00e1lum, sum kunnu b\u00f3lkast \u00ed f\u00fdrhyrning 2. Her ver\u00f0ur arbeitt vi\u00f0 m\u00e1lum, sum hava st\u00f3ran t\u00fddning, men tey eru ikki \u00e1trokandi. Til d\u00f8mis at seta m\u00e1l, leggja til r\u00e6ttis, fyrireiking og menning. Vi\u00f0 at arbei\u00f0a vi\u00f0 hesum, minka vit um tali\u00f0 av m\u00e1lum, sum kunnu b\u00f3lkast sum \u00e1trokandi og t\u00fddningarmikil (f\u00fdrhyrningur 1).<\/p>\n

Eisenhower seg\u00f0i hesi v\u00edsd\u00f3msor\u00f0 um:<\/p>\n

\\”Ta\u00f0, sum er t\u00fddningarmiki\u00f0 er sj\u00e1ldan \u00e1trokandi, og ta\u00f0, sum er \u00e1trokandi, er sj\u00e1ldan t\u00fddingarmiki\u00f0\\”<\/strong><\/p>\n

\u00cd\u00a0myndina ni\u00f0anfyri havi eg sett n\u00f8kur d\u00f8mi:<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Eisenhower-matrisan kann hj\u00e1lpa okkum at leggja dent \u00e1 at br\u00faka orku og t\u00ed\u00f0 til, at:<\/p>\n