KÍ gevur íblástur

Sensatión! Søguligt avrik! Framúr! Størsta nakrantíð! Heimsklassi! Orðini eru mong, sum eru brúkt til at lýsa avrikini hjá KÍ-mansliðnum. Og tað er ikki løgið, tí tað, sum KÍ og KÍ-liðið hevur megnað, er av sonnum framúrskarandi.

At varpa meistararnar í Ungarn og Svøríki út úr kappingini á útivølli er so stórt, at trupult er at seta orð á tað.

Týskvøldið høvdu 4.600 áskoðarar leitað sær á Tórsvøll at stuðla og skoða stjørnurnar og hetjurnar úr Klaksvík. Spenningurin var øgiligur, og stemningurin var í topp. Molde legði seg á odda tíðliga í seinna hálvleiki, og fleiri mundu hugsa, at hesaferð fór neyvan at bera til at endurtaka brøgdini, sum liðið framdi í Ungarn og Svøríki. Men KÍ-liðið misti ikki mótið; ei heldur flestu fjeppararnir. Tvørturímóti. Teir heppaðu og lyftu liðið upp við stuðlandi rópum og sangum. Eingin fjáltur var at hóma á KÍ-liðnum. Hugburðurin var hin sami, sum teir vístu ímóti BK Häcken, liðið fall ikki í fátt í mótbrekku.

Í dystinum ímóti Molde hevði liðið fokus, mentala styrki og arbeiddi treiskt og miðvíst. Leikararnir arbeiddu og stríddust fram ímóti sigri hóast harða mótstøðu. Og tað gav úrslit. Gjøgnumbrotið kom! Harra Árni Frederiksberg javnaði við snildum og frekum skoti, sum fekk allar Molde-leikararnar og øll á Tórsvølli at standa sum kánus, áðrenn fagnaðurin forloystist og førdi viðhaldsfólkini inn í ein fagnaðarrús, sum hoyrdist um allan býin! Og løtu seinni var tað eisini Frederiksberg, sum bumbaði bóltin upp undir trý´aran og fekk allan Tórsvøll at kóka í ovfarakæti. Og tá ið dómarin bríkslaði dystin av, var enn ein framúr sigur komin í hús.

Tað er fótbólts- og ítróttafepur í Føroyum. Tað eru ikki bara KÍ-viðhaldsfólk, sum hava fepur; allar Føroyar samgleðast og kenna rúsin, optimismuna og trúnna á, at lítlu Føroyar kunnu vera stórar í fótbólti, hondbólti og í øðrum ítróttagreinum. Vit skulu njóta avrikini og heiðra leikarar, venjarar og onnur, sum við hørðum arbeiði leggja grundarlag fyri menning og góðum úrslitum.

Úrslitini, sum KÍ hevur rokkið seinastu vikurnar, eru ikki komin brádliga, av hepni ella av aðrari óforklárandi orsøk. Tað eru fleiri orsøkir og treytir, sum hava leitt liðið fram til dagsins støðu. Undanfarni venjarin Mikkjal Thomassen legði eitt dygt grundarlag, sum nú er bygt víðari á. Nevnd og leiðarar í felagnum hava í mong ár arbeitt hart og miðvíst. Sjálvboðin í hópatali hava tikið tøk. Lokala vinnulívið, stórar og smáar fyritøkur, og onnur hava stuðlað fíggjarliga. Klaksvíkar kommuna hevur gjørt stórar íløgur við Djúpumýru og verið ein viðleikari. Tað er greitt, at tað eru mangir partar, sum seinastu árini saman hava skapt framúrskarandi úrslit.

Arbeiðið og avrikini hjá KÍ skulu ikki “bara” geva gleði, rús og góðar kenslur; vit kunnu læra av ferðini hjá KÍ, mentanini og hugburðinum á liðnum og fyritreytunum. Leiðarar eiga at læra og lata seg kveikja fyri at blíva enn betri leiðarar. Her kann KÍ-ferðin og framúr úrslitini kveikja og eggja leiðarar á øllum økjum og stigum. Fyri meg sum leiðara hava sigrarnir hjá KÍ-liðnum verið til stóran íblástur, og eg havi fingið nógv at hugsa um. Vit kunnu læra nógv KÍ-liðnum.

KÍ-liðið hevur í seinastuni víst í verki virðini hjá KÍ, ið eru samanhald, menning, stríðsvilji og gleði.

Ein av viðmerkjarunum í KVF týskvøldið vísti á, at tað er ein sterk mentan í KÍ-hópinum, og at henda mentan er ikki viknað hóast útskiftingar í hópinum. Annar viðmerkjari vísti á, at leikararnir hava loyvi at gera feilir. Hesar báðar viðmerkingar kunnu knýtast til virðini samanhald og menning.

KVF-reportarin setti tvímálsskjúttanum henda spurning beint eftir dystin týskvøldið:”Hvussu megna tit ferð eftir ferð at koma aftur í dysti?” Árni svaraði: “Tað er fyrst og fremst trúgvin á egin evnir. At gera tað simpult, at gera tað, sum vit eru góðir til, og ikki at finna uppá nakað nýtt, tá ið vit eru undir trýsti, men halda okkum til tað, sum vit duga. ”Her vísir Árni á týdningin av at hava sjálvsálit, trúgv á egnar førleikar, at halda seg til at gera tingini simpul, týdningin av at hava fokus undir trýsti á tað, sum man er góður til, og ikki at falla í freistingina at royna okkurt annað.

Tað hevur verið hugtakandi og læruríkt fyri meg at síggja í teimum seinastu dystunum, hvussu leikararnir megnaðu í fleiri umførum at varðveita mentalu styrkina og treystleikan undir sera stórum trýsti. At falla og uppliva mótgongd eru lívsins kor. Avbjóðingin er at reisa seg og ganga víðari. KÍ-liðið reisti seg og noktaði at lata mótgongd sløkkja vónina um sigur og gjøgnumbrot. Teir hava verið ómetaliga treiskir. Her er hóskandi at endurgeva orðatakið, ið sigur, at hann vinnur, ið treiskur er.

Samanhaldið er sterkt. Menn samstarva, arbeiða hart fyri hvønn annan. Teir eru av sonnum eitt toymi, sum viðurkennir ymisku styrkirnar og førleikarnar. Talan er um liðavrik, har samanhaldið er berandi, men har einstaklingar eisini fáa rúm og eggjan til at gera tað, sum teir duga best. Venjarin Magne Hoseth hevur víst seg at vera ein leiðari, sum hevur fokus á uppgávurnar, liðið og einstaka leikaran. Hetta tríbýtta fokusið man vera ein av týðandu orsøkunum til søguligu avrikini seinastu tíðina.

Ofta kann ítrótt blíva so álvarsom, at smíl og gleði eru næstan sum lundi á jólanátt. Hetta tykist ikki vera galdandi fyri KÍ-liðið. Ja, uppgávan kann vera stór og álvarsom, og nógv stendur upp á spæl, men rúm er fyri gleðini at spæla, gleðini at arbeiða saman og gleðini at leika fyri familjum og fjepparum. Tað er eingin lóg ímóti gleði og smíli í ítrótti. Tað haldi eg ítróttafólk, venjarar og onnur skulu notera sær.

KÍ-liðið hevur rokkið høgum tindum. Hetta hevur verið ein ferð, har nógv fólk hava givið nógva tíð og orku. Søguligu úrslitini komu ikki av sær sjálvum. Vit skulu njóta sigrar og gleðast um teir, men vit mugu eisini lata avrikini geva okkum íblástur og lærdóm. Leiðarar á øllum økjum og stigum kunnu fáa íblástur og lærdóm frá KÍ-liðnum. Vit kunnu læra, at menning og avrik hava sum fyritreyt mentala styrki, arbeiðssemi og trúgv á egnar førleikar. Vit eiga at gera tað, sum vit eru góð til, halda okkum til tað og gera tingini simpul. Samanhald, sterk og sunn mentan, har rúm er fyri ymiskleika, byggja góð toymi. Og so mugu vit ikki gloyma, at gleðin eigur at fáa rúm.

Hjartaliga tillukku, KÍ! Eg gleði meg at fylgja ferðini.

Rúni Rasmussen

Mynd: Norðlýsið

10 orðatøk til leiðarar

Rúni Rasmussen

Leiðarar kunnu fáa gagn av at taka til sín orðatøk. Orðatøk eru setningar, sum lýsa lívsroyndir og sannroyndir, og sum fleiri fólk taka til sín. Páll Isholm hevur givið út savn við orðatøkum við heitinum Føroysk orðatøk (2022). Savnið inniheldur nógv og fjølbroytt orðatøk, bólkað í evni. Havi tikið 10 orðatøk úr savninum, sum eg haldi eru góð og gagnlig hjá leiðarum at grunda á og taka við í leiðsluarbeiði. Tey eru:

Hann, ið árla rísur, verður um mangt vísur

Tað er í andróðri, at vøddarnir harðna

Tað nyttar ikki at leiða mann, ið ikki vil seta føturnar undir seg sjálvan

Har gott fólk er, kemur gott fólk til

Hann vinnur, ið treiskur er

Tungur er tigandi róður

Teimum, tú nýtir gott av, skalt tú rósa

Sólin skínur á tey djørvu

Ver móti øðrum, sum tú vilt, tey skulu vera móti tær

Við at gleða onnur, gleðir tú teg sjálvan

Vakstrarforum og leiðsla

Mynd

Vakstrarforumið endaði sítt arbeiði í juni í ár. Endamálið við Vakstrarforum var at birta upp undir virðisøking í týdningarmiklum geirum, siðbundnum vinnum og alternativum framtíðarvinnum í Føroyum á burðardyggari grund. Vakstrarforum var tíðaravmarkað til hálvt annað ár – frá februar 2021 til juni 2022.

Løgmaður Bárður av Steig Nielsen var formaður í Vakstrarforum. Um arbeiðið í Vakstrarforum segði løgmaður, tá arbeiðið var liðugt:

”164 uppskot til betringar í samfelagnum er ein fongur fyri okkum politikarar, men tað er eisini ein avbjóðing. Tí nú er spurningurin bara, hvussu væl vit tora at taka djarvar avgerðir, sum kunnu skapa varandi vøkstur og trivnað langt inn í framtíðina”.

Vakstrarforum hevur tað latið seks frágreiðingar úr hondum. Hesar snúgva seg um havið, KT, vinnuferðavinnu, maritimu veitaravinnuna, útbúgving og arbeiðsmarknað og einar grønari Føroyar. Tey 17 Heimsmálini fyri burðardyggari menning hava verið við í arbeiðinum hjá Vakstrarforum.

Grønari hinumegin

Frágreiðingarnar og tilmælini frá undirbólkum til Vakstrarforum eru sera áhugaverdar og viðkomandi fyri leiðarar í Føroyum. Serliga áhugaverd er seinasta frágreiðingin, sum ber heitið Grønari hinumegin – tilmæli um einar burðardyggari Føroyar. Her verður mælt til, at gjørd verður ein burðardygdsstrategi. Víst verður á, at tættir í slíkari strategi eiga at vera: at orkuframleiðslan og nýtslan verður grøn, at vit dálka minni, at vit skipa nýtslu og framleiðslu betur, at búskapurin er haldførur og mótstøðuførur, og at vit syrgja fyri, at fólk trívast og støðast og eru ein partur av felagsskapinum.

Góð leiðsla ein fyritreyt

Einar burðardyggari Føroyar koma ikki av sær sjálvum. Ein grundleggjandi treyt fyri at bera land okkara munandi fram á burðaryggari kós er góð, framskygt og burðardygg leiðsla á øllum økjum og stigum í okkara samfelagi. Leiðarar mugu ganga undan. Teir mugu vísa vegin, ganga vegin og halda á í ferðini saman við sínum starvsfólkum.

Leiðarar mugu ganga undan. Teir mugu vísa vegin, ganga vegin og halda á í ferðini saman við sínum starvsfólkum.

Mín vón er, at leiðarar í Føroyum ganga á odda at skapa burðardygga menning, sum snýr seg um at skapa vælferð og framburð fyri øll, tvørtur um ættarlið, á burðardyggari grund. Framburðurin skal virða tilfeingið, sum er fólkið, klótan, náttúran og felagsskapurin. Í longdini vinna øll, tá ið okkara vælferð er grundað á haldgóða grund.

Tað hevur alstóran týdning, at politisku leiðararnir samstarva og raðfesta tvørtur um floksmørk og samskapa burðardyggar loysnir fyri alt samfelagið.

Í longdini vinna øll, tá ið okkara vælferð er grundað á haldgóða grund.

Frágreiðingarnar frá Vakstrarforum geva leiðarum á nógvum ymiskum økjum hugskot, tilmæli og evni at arbeiða við í leiðsluskapinum.

Sí allar frágreiðingarnar her.

Heimsmálini krevja góðar leiðarar

Heimsmál_plakat_há 2

Rúni Rasmussen

Altjóða samfelagið setti sær í 2015 stór felags mál fyri okkara klótu. Ásannað varð, at heimsins avbjóðingar eru av slíkum slagi, at neyðugt er at taka stór altjóða og heimlig tøk. ST samtykti á heysti 2015 The 2030 Agenda for Sustainable Development. Talan er um 17 stór høvuðsmál fyri burðardygga menning (Sustainable Development Goals, stytt SDG á enskum). Í Føroyum brúka vit heitið Heimsmálini.

Burðardygg menning
Yvirskipaða málið við hesi skrá er at skapa ein betri heim fyri øll á burðardyggari grund. Kjarnuhugtakið er burðardygg menning.
Í Brundtland-frágreiðingini frá 1987 verður burðardygg menning allýst soleiðis:“Burðardygg menning er menning, sum nøktar tørvirnar hjá verandi ættarliði uttan at seta í vanda møguleikar hjá komandi ættarliðum at nøkta teirra tørvum.” Heimsmálini snúgva seg um at tryggja heimin nú og framyvir. Neyðugt er at vísa virðing og umsorgan í verki fyri verandi og komandi ættarliðum. Okkara skylda er at gera okkara part til tess at skapa góðar fyritreytir fyri menning og vælferð hjá teimum, sum eftir okkum koma.

Fimm f
Ban Ki-Moon, fyrrverandi ST-aðalskrivari, segði í einari røðu:” Vit kunnu skapa ta framtíð, sum vit ynskja: eina framtíð, ið er grundað á vælferð og burðardygd fyri øll fólk og okkara fold.”
Ban Ki-Moon hevur ofta og sannførandi víst á, at Heimsmálini snúgva seg um fimm lyklaorð, sum øll byrja við f: Fólkið, framburður, friður, felagsskapur/samstarv og foldin.

Heimsmálini um allan heim
Heimsmálini eru á skrá um allan heimin. Stjórnir, kommunur, vinnulív, sjálvbodnir felagsskapir, kirkjur og samkomur, og mangir aðrir partar av samfelagnum hava sett sær fyri at arbeiða fram í móti Heimsmálunum. Hetta er at fegnast um. Tí stór og felags tøk mugu takast á nógvum økjum til tess at varðveita og tryggja livilíkindi á jørðini og at skapa ein betri heim fyri øll.

Heimsmálini og Føroyar
Landsstýrið hevur tikið Heimsmálini til sín. Føroysk týðing av øllum Heimsmálunum (og undirmálum) er tøk á heimasíðuni hjá Landsstýrinum. Nám hevur gjørt frálíka temasíðu um Heimsmálini á snar.fo. Í Føroyum hava eisini fyritøkur, skúlar, samkomur/kirkju og onnur tikið Heimsmálini til sín. Fleiri og fleiri síggja tørvin á at skapa ein betri heim fyri øll, har burðardygd er grundarlagið.

Góð og djørv leiðsla
Heimsmálini kunnu ikki røkkast uttan góða og djarva leiðslu á øllum stigum og á øllum økjum í samfelagnum. Tí leiðsla snýr seg um at taka ábyrgd, seta mál og eggja øðrum at røkka teimum í felag.

Ein góður leiðari er sannførdur um, at tað ber til at skapa eina bjartari og betri framtíð, og hann dugir at sannføra og motivera onnur til at seta kósina ímóti betri tíðum.

Fyri at røkka teimum 17 Heimsmálunum er alneyðugt av álvara at seta fokus á leiðslu, og at sannað verður, at stórur tørvur er á leiðarum, sum taka Heimsmálini til sín og byrja at arbeiða fram ímóti teimum.

Óteljandi verkætlanir, stórar og smáar, skulu leiðast væl til tess at røkka Heimsmálunum. Tí er neyðugt at seta fokus á verkætlanarleiðslu. Skilagóðar og væl leiddar verkætlanir skapa stórt virði fyri samfelagið.

Nýskapan
Leiðarar mugu stimbra undir nýskapan, ið er at skapa nakað nýtt, sum ger mun. Teir mugu síggja tað besta í hvørjum einstøkum menniskja og eggja teimum at brúka sínar gávur og evni til at gera ein mun og skapa virði fyri sítt umhvørvi og organisatión. Hópur av nýskapandi loysnum á øllum samfelagsøkjum skulu til fyri at røkka málunum.

Fimm ráð
Her eru at enda fimm ráð til leiðarar og organisatiónir um at arbeiða við Heimsmálunum:

  1. Lær Heimsmálini at kenna
  2. Set tær fyri at arbeiða við málunum
  3. Seta orð á, saman við starvsfólkum, hvat organisatiónin longu ger í mun til tey 17 Heimsmálini
  4. Raðfest nøkur mál og ger átaksætlanir fyri tey
  5. Hav áhaldandi fokus á Heimsmálini og eggja starvsfólkum og viðskiftafólkum at vera virknir viðleikarar í strembanini at røkka málunum

Fyri fleiri leiðarar og organisatiónir kann arbeiðið við Heimsmálunum tykjast møtimikið. Ferðin kann tykjast  long og strævin. Og tað er skiljandi. Her kann tí vera gott at blíva mintur á kinesiskt orðatak, sum so satt sigur:”Ein drúgv og long ferð byrjar við einum feti.”